Een ergonomische of verticale muis draait je hand terug naar de stand waarin ze vanzelf hangt, zodat je onderarm niet de hele dag gedraaid en aangespannen hoeft te blijven. Je stuurt de muis dan
Verticale ergonomische muis met de hand in een neutrale stand op een bureau

Waarom een ergonomische muis?

Kort antwoord

Een ergonomische of verticale muis draait je hand terug naar de stand waarin ze vanzelf hangt, zodat je onderarm niet de hele dag gedraaid en aangespannen hoeft te blijven. Je stuurt de muis dan vanuit je schouder en elleboog in plaats van vanuit je pols.

  • Neutrale polsstand
  • Verticaal of schuin
  • Maat S, M of L
  • Gewenning: 1 tot 2 weken
Ergonomische muis die de hand ondersteunt in een neutrale, licht gekantelde stand
Hoe steiler de muis, hoe minder je onderarm moet draaien om je hand vlak te houden.

Als je een gewone muis gebruikt, staat je pols wat naar opzij, naar boven en naar binnen gedraaid. De voorarmspiertjes staan in voor deze bewegingen vanuit de pols. Langdurig gebruik van deze spieren en extreme polsposities worden in verband gebracht met overbelastingsletsels.

Verticale computermuis van opzij gezien met de duim aan de bovenkant
Bij een verticale muis staat je duim boven en je pink onder, ongeveer zoals wanneer je iemand een hand geeft.

Wat een verticale muis anders doet

Bij een gewone, platte muis ligt je hand met de handpalm naar beneden. Om die stand vast te houden draaien je twee onderarmbeenderen over elkaar heen. Dat is geen ontspannen positie: je spieren moeten ze actief aanhouden, ook wanneer je hand stilligt. Een verticale muis draait je hand ongeveer een kwartslag terug, richting de stand waarin je hand vanzelf hangt als je je arm losjes langs je lichaam laat vallen. Je onderarm hoeft dan niet meer te draaien om de muis te bedienen.

Er is een tweede verschil dat minstens even belangrijk is. Een verticale of ergonomische muis nodigt je uit om te bewegen vanuit je schouder en elleboog in plaats van vanuit je pols. Grote spieren die af en toe werken houden dat veel langer vol dan de kleine spiertjes in je onderarm die de hele dag zitten bij te sturen. Dat is precies het verschil dat je 's avonds voelt.

Verticaal is trouwens niet de enige vorm. Er bestaan ook schuin oplopende muizen die je hand halverwege ondersteunen, modellen waarbij je handpalm volledig op de muis rust, en trackballs waarbij de muis stilstaat en alleen je duim of vingers bewegen. Welke vorm bij je past, hangt af van je hand en van waar je precies last van hebt.

Ergonomische muis naast een compact toetsenbord op een bureau
Een compact toetsenbord zonder los cijferblok laat je de muis dichter bij je romp leggen. Dat scheelt vaak meer dan de muis zelf.

Wanneer stap je best over?

Wachten tot het echt pijn doet is de duurste manier om te beginnen. Dit zijn de momenten waarop overstappen zinvol is:

  • Je voelt na een werkdag een zeurend of branderig gevoel in je onderarm, pols of duimmuis.
  • Je hand tintelt of slaapt af en toe in, vooral 's nachts of vlak na het opstaan.
  • Je merkt dat je je schouder optrekt of je elleboog van je lichaam wegduwt om bij de muis te komen.
  • Je muist meer dan vier uur per dag, ook als je vandaag nog nergens last van hebt.
  • Je hebt al eens met een polsbrace of tape gewerkt en wil herhaling vermijden.

Heb je aanhoudende pijn, tintelingen of krachtverlies, ga daar dan eerst mee langs bij je arts of kinesist. Een andere muis kan de belasting verlagen, maar hij vervangt geen onderzoek.

Hoe kies je de juiste maat?

Een ergonomische muis werkt alleen als hij bij je hand past. Is hij te groot, dan moet je strekken om bij de knoppen te komen en verlies je de ontspannen stand die je net zocht. Is hij te klein, dan klauwt je hand samen. De meeste modellen bestaan daarom in small, medium en large.

Vier vuistregels om te controleren of een muis past:

  • Je vingers liggen ontspannen en licht gebogen op de knoppen, zonder te reiken.
  • Je handpalm rust op de muis in plaats van erboven te zweven.
  • Je pink sleept niet mee over het bureaublad.
  • Je kan klikken zonder je hand te verschuiven of je pols op te heffen.

Zit je tussen twee maten in, neem dan meestal de kleinste van de twee. Een muis die een halve maat te klein is, kan je nog losjes bedienen. Een muis die te groot is, dwingt je hand in een strekstand die je de hele dag volhoudt.

Wat je van de gewenningsperiode mag verwachten

Een nieuwe muis voelt de eerste dagen traag en onhandig aan, en dat hoort erbij. Je verplaatst een beweging die je jarenlang op de automatische piloot deed naar andere spieren, en die moeten het nog leren. Reken op één tot twee weken voor het weer vlot gaat en op drie tot vier weken voor je er niet meer aan denkt.

  • Zet de gevoeligheid van de muis in het begin wat lager, zodat je preciezer wordt zonder te knijpen.
  • Bouw op: begin met halve dagen en hou je oude muis de eerste week nog binnen handbereik.
  • Blijf afwisselen. Ook met de beste muis blijft urenlang in dezelfde houding zitten het echte probleem.

Moet je na twee weken nog altijd forceren of doet je hand meer pijn dan voordien, dan klopt de maat of de vorm niet. Dat is geen kwestie van doorbijten: dan probeer je gewoon een ander model.

Een muis alleen lost je werkplek niet op

Een verticale muis haalt de draaiing uit je onderarm, maar hij zegt niets over de hoogte van je werkblad of de stand van je schouders. Staat je bureau te hoog, dan trek je je schouders op, welke muis er ook ligt. Ligt je toetsenbord te ver van de tafelrand, dan blijft je onderarm zweven en spant je nek mee.

Bekijk je muis dus als één onderdeel van een geheel: je bureaustoel, de hoogte van je scherm, de afstand van je toetsenbord tot de tafelrand en de steun voor je onderarmen. Wie alle vier die punten juist zet, merkt het verschil veel sneller dan wie alleen zijn muis vervangt.

Vervang niet alleen je muis

Een verticale muis haalt de draaiing uit je onderarm, maar hij verandert niets aan de hoogte van je werkblad of aan de afstand tot je toetsenbord. Ligt je muis ver naast een breed toetsenbord, dan blijf je reiken en trek je je schouder op. Schuif eerst je muis dichter bij je romp en kijk daarna pas naar een ander model.

Je zit of ligt meer dan de helft van je leven

Laat je dan minstens één keer opmeten en adviseren door een echte expert. Bij Sit & Sleep testen we samen uit wat bij jouw lichaam past — vrijblijvend, en met de tijd om het rustig te doen.

Maak een afspraak

Waarom we je hand liever eerst zien

Een ergonomische muis is geen maatloos product. Handgrootte, vingerlengte en de manier waarop je klikt bepalen samen welk model bij je past. Daarom laten we je in de winkel eerst een paar modellen vasthouden voor je iets meeneemt.

  • We meten je hand op en bepalen of je small, medium of large nodig hebt
  • Je test de muis op een bureau op jouw werkhoogte, niet op een toonbank
  • We kijken mee naar je schouder- en elleboogstand terwijl je beweegt
  • Je krijgt advies van een adviseur met paramedische achtergrond
  • Past het model toch niet, dan zoeken we samen een andere vorm
Adviseur van Sit & Sleep bekijkt de hand- en armstand van een klant aan een bureau

Veelgestelde vragen

Is een verticale muis echt beter dan een gewone muis?

Voor de stand van je onderarm wel: je hand blijft dichter bij haar natuurlijke stand en je onderarmbeenderen hoeven niet over elkaar te draaien. Of je er ook minder klachten door hebt, hangt af van je werkplek als geheel. Een verticale muis aan een te hoog bureau lost weinig op.

Hoe lang duurt de gewenning aan een ergonomische muis?

Reken op één tot twee weken voor je weer vlot en precies werkt, en op drie tot vier weken voor je er niet meer bij nadenkt. Zet de gevoeligheid in het begin wat lager en bouw op met halve dagen.

Welke maat ergonomische muis heb ik nodig?

Je handpalm moet op de muis rusten en je vingers moeten ontspannen op de knoppen liggen zonder te strekken. Zit je tussen twee maten in, neem dan meestal de kleinste: een te grote muis dwingt je hand in een strekstand, een iets te kleine laat je nog los bedienen.

Helpt een ergonomische muis tegen tintelingen in mijn hand?

Een muis is een hulpmiddel, geen behandeling. Heb je aanhoudende pijn, tintelingen of krachtverlies, ga dan eerst langs bij je arts of kinesist. Wat een ergonomische muis wel doet, is de extreme polsstanden wegnemen die de klachten onderhouden.

Moet ik dan ook mijn toetsenbord vervangen?

Niet noodzakelijk, maar het helpt. Een compact toetsenbord zonder los cijferblok laat je de muis dichter bij je romp leggen, waardoor je minder ver hoeft te reiken. Klap ook de pootjes van je toetsenbord in zodat het zo plat mogelijk ligt.

Kan ik een ergonomische muis uitproberen voor ik hem koop?

Ja. In onze winkels in Antwerpen, Leuven en Hasselt staan de modellen klaar om vast te nemen en te bewegen aan een ingesteld bureau. Zo voel je meteen of de vorm en de maat bij je hand passen.

Kom het zelf uitproberen

Advies geven over een matras of een stoel zonder dat je erop ligt of zit, is half werk. In onze drie winkels meten we je op en laat je ons voelen wat wel en niet werkt.

Sit & Sleep Antwerpen, ergonomiespecialist in Antwerpen

Antwerpen

Ernest Van Dijckkaai 1, 2000 Antwerpen
+32 3 289 68 81

Maak een afspraak
Sit & Sleep Leuven, ergonomiespecialist in Leuven

Leuven

Tiensesteenweg 69, 3360 Korbeek-Lo
+32 16 29 45 63

Maak een afspraak
Sit & Sleep Hasselt, ergonomiespecialist in Hasselt

Hasselt

Genkersteenweg 299, 3500 Hasselt
+32 11 76 54 76

Maak een afspraak
Stéphane MannekensErgonomie-adviseur bij Sit & Sleep. Ons team bestaat uit adviseurs met een paramedische achtergrond — kinesisten en ergotherapeuten — die je in de winkel persoonlijk opmeten en begeleiden.
Terug naar blog

Als je een gewone muis gebruikt, staat je pols wat naar opzij, naar boven en naar binnen gedraaid. De  voorarmspiertjes staan in voor deze bewegingen vanuit de pols. Langdurig gebruik van deze spieren en extreme polsposities worden in verband gebracht met overbelastingsletsels.

Een verticale muis probeert deze problemen op te lossen. Je bedient zo’n verticale muis met bewegingen van de hele arm, zodat de pols en duim in een natuurlijke houding rusten.  Natuurlijk pas je de grootte van de muis aan de grootte van je hand aan. Probeer het gratis uit

  • Waarom een verticale muis?

    De muis is -naast een onaangepaste bureauhoogte-zowat de grootste boosdoener voor het ontstaan van R.S.I.-klachten. Het is belangrijk zo veel mogelijk te werken met grote bewegingen vanuit je elleboog en schouder en zo weinig mogelijk met de kleine voorarmspiertjes vanuit je pols. Geef je muis voldoende ruimte om deze grotere bewegingen mogelijk te maken. Een muismatje kan zeker geen kwaad omdat je hiermee de nodige ruimte op je werkblad reserveert. Sommige optische muizen op sommige oppervlakken geven trouwens slechte ontvangst zonder muismat.

    Plaats de computermuis op een gemakkelijk te bereiken plaats naast het toetsenbord en zo dicht mogelijk tegen je lichaam. Zo ligt de muis in lijn met de as van je schouder, en wordt dit gewricht niet nodeloos belast.

  • Zoals voor toetsenborden bestaan er ook verschillende ‘ergonomische’ modellen van muizen, die streven naar een zo neutraal mogelijke positie van je pols. Bij de ‘klassieke’ muis staat de pols omhoog (in extensie), naar de pink gericht (ulnaire deviatie) en is de handpalm naar beneden gedraaid (in pronatie). Door gebruik te maken van een verticale muis worden extensie, ulnaire deviatie en pronatie van de pols beperkt en gebeuren de bewegingen minder vanuit je pols, maar meer vanuit elleboog en schouder. Na een korte gewenningsperiode en training geeft de verticale muis de meest natuurlijke ontspannen houding aan pols en kleine vingerspiertjes. Lees onderaan deze pagina een onderzoek naar de vergelijking van een gewone muis met de verticale muis.

Over het gebruik van een trackball zijn de meningen verdeeld. Een trackball blijft steeds op dezelfde plaats liggen, maar wordt aangestuurd door over een bol te rollen met je duim. De ulnaire deviatie zou iets minder groot zijn, maar de extensie blijkt groter. Zullen bij het gebruik van een trackball de problemen op lange termijn ook niet verschuiven naar het duimmuisgewricht?
Een muis met scrollwiel beperkt eveneens de bewegingen vanuit de pols, maar vraagt wel meer inspanning van je wijsvinger en kan daar overbelasting veroorzaken.

Welke muis je ook kiest, stel geen te hoge cursorsnelheid in en beperk ook de snelheid van het dubbelklikken. Dat kan je trouwens zelf makkelijk instellen bij het configuratiescherm>muis>opties voor de aanwijzer.

Probeer het gratis uit

Tip!

Laat je muis los tijdens rustpauzes. Leg ze bijvoorbeeld op je schoot. De zogenaamde ‘trilmuis’, die spontaan begint te trillen als er gedurende 10 seconden geen beweging gedetecteerd wordt, maakt je er attent op je muis los te laten.  Er bestaat ook software die je hierop attent maakt. Las bewust bewegingspauzes in met je handen.  Zet bijvoorbeeld de timer van je smartphone op een kwartier.

Nog beter is om zo veel mogelijk sneltoetscombinaties en functietoetsen te gebruiken.

Een muis op maat van jouw hand

Wist je dat computermuizen in verschillende maten bestaan? Het zou ook niet logisch zijn om iemand met grote handen te laten werken met  hetzelfde type als iemand met kleinere handen. 
Onze adviseurs selecteren voor jou mee de juiste maat en vorm. Je mag een muis ook gratis uittesten bij je thuis!

  • In het onderzoek moest men bepaalde letters selecteren en deleten. De gewrichtshoeken in de pols werden geregistreerd door middel van een electrogoniometer. De zijwaartse en opwaartse houding waren duidelijk minder bij de verticale muis. De kleine voorarmspiertjes die instaan voor deze bewegingen vertoonden dan ook een lagere spieractiviteit. Door de meer ontspannen houding in de pols was er minder kracht nodig om te klikken. Er was geen verschil tussen beide types van muizen voor wat betreft de spieractiviteit van de monnikskapsspier  in de nek. De verticale muis resulteert in minder ongemak ter hoogte van de schouder en de pols. Daar tegenover stond dat de meeste proefpersonen de verticale muis minder comfortabel vonden omdat de bewegingen minder vlot gebeuren. Ook de productiviteit was 25% lager en de algemene voorkeur ging naar de traditionele computermuis.

    Deze laatste factoren zouden wel verklaard kunnen worden doordat het gebruik van een verticale muis enige gewenning en training vraagt. Het minder nauwkeurig kunnen werken is te wijten aan de grote spieren die aangesproken worden en die eigenlijk instaan voor de grove motoriek. Toch was het aantal gemaakte fouten niet verschillend

  • In het kader van preventie van musculoskeletale aandoeningen is de verticale muis een goede oplossing, die het uitproberen waard is. Uit eerder onderzoek bleek dat de pijn in nek, schouders, voorarm en hand duidelijk vermindert zes maanden na de invoering van dit type muis. Na een aanpassingsperiode werden ook geen subjectieve klachten vastgesteld.

    Recent ondervroegen we nog 120 tweedejaarsstudenten ergotherapie: 95% gebruikt een laptop en ongeveer 75% van hen gebruikt helemaal géén muis maar hun laptoptouchpad en dat is nog erger.

    Computer mouse use in two different hand positions: exposure, comfort, exertion and productivity.

    Gustafsson E, Hagberg M. Appl Ergon 2003; 34: 107-113. Besproken door Roeland Motmans www.ergonomiesite.be

Gratis eens proberen bij je thuis?

Je mag een computermuis altijd eerst gratis uittesten bij je thuis gedurende een week. Kom eens langs in de winkel zodat we je kunnen adviseren welk type jou het beste past.